Φυσικά, ακολουθούν ερωτήσεις θεωρίας (Σωστό / Λάθος και Ανάπτυξης) με τις αναλυτικές λύσεις τους, βασισμένες αποκλειστικά στην ενότητα των Ανισώσεων 2ου βαθμού (παράγραφος 4.4) του βιβλίου που μου παραχωρήσατε.
Ερωτήσεις Σωστό / Λάθος (με αιτιολόγηση)
Ερώτηση 1: Το τριώνυμο f(x)=αx
2
+βx+γ (με α
=0) παίρνει τιμές ετερόσημες του α για τις τιμές του x που βρίσκονται μεταξύ των ριζών του, αποκλειστικά και μόνο όταν η διακρίνουσα Δ είναι θετική (Δ>0).
Λύση: Σωστό. Σύμφωνα με τη θεωρία, οι τιμές ενός τριωνύμου είναι ετερόσημες του α μόνο όταν Δ>0 και ειδικότερα για εκείνες τις τιμές του x που βρίσκονται μεταξύ των δύο πραγματικών και άνισων ριζών του
.
Ερώτηση 2: Αν ένα τριώνυμο αx
2
+βx+γ έχει αρνητική διακρίνουσα (Δ<0), τότε οι τιμές του είναι πάντοτε αρνητικές για κάθε πραγματικό αριθμό x.
Λύση: Λάθος. Όταν Δ<0, το τριώνυμο δεν έχει πραγματικές ρίζες και οι τιμές του είναι πάντοτε ομόσημες του α για κάθε πραγματική τιμή του x. Επομένως, θα είναι αρνητικές μόνο αν το α είναι αρνητικό (α<0), ενώ αν το α είναι θετικό (α>0) οι τιμές θα είναι πάντοτε θετικές
.
Ερώτηση 3: Αν η διακρίνουσα Δ ενός τριωνύμου αx
2
+βx+γ (με α
=0) είναι ίση με το μηδέν (Δ=0), τότε το τριώνυμο παίρνει τιμές ετερόσημες του α για κάθε x
=−
2α
β
.
Λύση: Λάθος. Όταν Δ=0, το τριώνυμο έχει μία διπλή ρίζα στο x
0
=−
2α
β
. Για κάθε άλλη τιμή του x (x
=x
0
), το τριώνυμο δεν παίρνει ετερόσημες, αλλά ομόσημες του α τιμές
.
Ερώτηση 4: Η ανίσωση αx
2
+βx+γ≤0, εφόσον γνωρίζουμε ότι α>0 και Δ=0, επαληθεύεται μόνο για μία μοναδική τιμή του πραγματικού αριθμού x.
Λύση: Σωστό. Εφόσον Δ=0, το τριώνυμο είναι ομόσημο του α (δηλαδή παίρνει θετικές τιμές, αφού α>0) για κάθε x εκτός από τη διπλή ρίζα του, όπου μηδενίζεται
. Συνεπώς, δεν παίρνει ποτέ αρνητικές τιμές και η μόνη τιμή του x που επαληθεύει την ανισότητα (ώστε να ισούται με μηδέν) είναι η διπλή ρίζα του.
Ερώτηση 5: Η επίλυση μιας ανίσωσης 2ου βαθμού ανάγεται ουσιαστικά στην εύρεση του προσήμου του αντίστοιχου τριωνύμου.
Λύση: Σωστό. Για να λύσουμε ανισώσεις της μορφής αx
2
+βx+γ>0 ή <0, μελετάμε το πρόσημο του τριωνύμου αx
2
+βx+γ, βρίσκοντας τις ρίζες του και εξετάζοντας το πρόσημο της διακρίνουσας Δ
.
Ερωτήσεις Ανάπτυξης
Ερώτηση 1: Ποιος είναι ο κανόνας που καθορίζει το πρόσημο των τιμών του τριωνύμου f(x)=αx
2
+βx+γ (με α
=0), στην περίπτωση που η διακρίνουσα του είναι θετική (Δ>0);
Λύση: Όταν η διακρίνουσα είναι θετική (Δ>0), το τριώνυμο έχει δύο άνισες πραγματικές ρίζες x
1
και x
2
. Σε αυτή την περίπτωση, οι τιμές του τριωνύμου είναι:
Ετερόσημες του α για τις τιμές του x που βρίσκονται μεταξύ των ριζών
.
Μηδέν, όταν η τιμή του x ισούται με κάποια από τις ρίζες του
.
Ομόσημες του α, για τις τιμές του x που βρίσκονται εκτός των ριζών
.
Ερώτηση 2: Τι γνωρίζετε για το πρόσημο του τριωνύμου αx
2
+βx+γ (με α
=0) όταν η διακρίνουσα Δ είναι αρνητική (Δ<0); Ποιες είναι οι συνέπειες για τις τιμές του αν α>0 και αν α<0;
Λύση: Όταν η διακρίνουσα είναι αρνητική (Δ<0), η αντίστοιχη εξίσωση δεν έχει πραγματικές ρίζες (το τριώνυμο δεν μηδενίζεται ποτέ)
. Σε αυτή την περίπτωση, το τριώνυμο παίρνει τιμές ομόσημες του α για κάθε πραγματική τιμή του x
.
Ειδικότερα, αν α>0 (και Δ<0), οι τιμές του τριωνύμου είναι πάντοτε θετικές για κάθε πραγματικό αριθμό x
.
Αν α<0 (και Δ<0), οι τιμές του είναι πάντοτε αρνητικές για κάθε πραγματικό αριθμό x
.
Ερώτηση 3: Πώς ερμηνεύεται γεωμετρικά (με τη χρήση της γραφικής παράστασης) η επίλυση μιας ανίσωσης 2ου βαθμού; Εξηγήστε χρησιμοποιώντας το παράδειγμα ενός τριωνύμου με Δ>0 και α>0.
Λύση: Η επίλυση μιας ανίσωσης 2ου βαθμού ταυτίζεται με την αναζήτηση των διαστημάτων του x στα οποία η γραφική παράσταση του αντίστοιχου τριωνύμου (δηλαδή η παραβολή) βρίσκεται "πάνω" ή "κάτω" από τον άξονα x
′
x
. Στο παράδειγμα όπου Δ>0 και α>0, η παραβολή είναι "ανοικτή" προς τα πάνω (εφόσον α>0) και τέμνει τον άξονα x
′
x σε δύο διαφορετικά σημεία, που αντιστοιχούν στις ρίζες x
1
και x
2
.
Για τα x που βρίσκονται εκτός των ριζών, τα αντίστοιχα σημεία της παραβολής βρίσκονται πάνω από τον άξονα x
′
x, γεγονός που γεωμετρικά σημαίνει ότι το τριώνυμο παίρνει θετικές τιμές (ομόσημες του α)
.
Για τα x που βρίσκονται μεταξύ των ριζών, το τμήμα της παραβολής βρίσκεται κάτω από τον άξονα x
′
x, υποδεικνύοντας ότι το τριώνυμο παίρνει αρνητικές τιμές (ετερόσημες του α)
.